Društvo, List "POLITIKA", Reportaže, Svet (planeta)

Rajhstag u Kabulu

Dolina Bamijan sa čuvenim statuama buda (koje su talibani oštetili)

 MISTERIJE AVGANISTANA

 

  • Kult oružja kao znak prestiža, lepote i muškosti. –
  • Od oko 1.500 džamija najlepša i najveća “Ruska”. –
  • Rušilački pohod talibana na visoke statue Bude

 

20. septembar 2001.

Piše:  Jovo Vukelić

 

Kao ratnički narod Avgani kroz celu svoju istoriju gaje kult oružja, jer ono za njih oličava tri simbola: dokaz prestiža, dokaz lepote i dokaz muškosti.

Spavaju sa oružjem: svi su uvek naoružani

U prestonici Avganistana Kabulu (1760 metara nadmoreke visine) postoji čuveni Muzej starina u kome istaknuto mesto zauzimaju upravo stara oružja kao što su puške-kremenjače, noževi, sablje, koplja i pištolji.

Avganistanci su, inače, narod arijevskog porekla i na to su vrlo ponosni. Prodor budizma ostvaren je krajem stare i početkom nove ere, kada je ovaj prostor pripadao velikoj državi Persiji. Islam stiže teku 6. i 7. veku nove ere kada južni deo Avganistana, oko grada Kandahara i Zaranja, osvajaju Arapi. Od tada se islam širi Avganistanom i stanovnici, tačnije narodi (Paštuni, Tadžici, Turkmeni i Uzbeci) većinom su muslimani-suniti, a manji deo pripada šiitskim muslimanima (narod Hazara).

Avganistanski etnički mozaik: sastav stanovništva

Oni govore dva dijalekta: paštu i dari, a oba pripadaju iranskoj grupi indoevropskih jezika

Kukasti krst na stopalu Bude

Naš čuveni karikaturista, slikar, pisac i „putopisac”, kako je sebe voleo da nazove, legenda „Politike” Zuko Džumhur u svojoj poznatoj knjizi „Pisma iz Azije” opisuje svoj uzbudljivi boravak u Avganistanu, posebno putovanje iz Irana ka severnom delu Avganistana i dolini Bamijan, gde se nalaze statue velikih Buda.

U nezaboravnim opisima predela „veličanstvene pustoši i divljine“ Džumhur opisuje svoj ulazak u „dolinu suza, klanac jecaja, prokleti raj , opisuje mesta gde majstori starih zanata prave noževe i makaze i odakle se u dolinu iz mesta Čarikara ulazi u mesto -Topčider! (Da li odatle, možda, potiče naziv našeg beogradskog brda.)

 

Statue Buda (koje su nedavno, 2001. teško oštetili talibani) smatraju se jednim od čuda umetnosti i kulturnim blagom čovečanstva. Ogromne Bude, jedna visina 56, a druga 36 metara, gledaju ka obroncima planine Kohibabe.

Oštećene statue Buda

Odevene su u odela grčkih plemića!

Kakakul i astragan

Priče o dobu i načinu njihovog nastanka su krajnje različite. Posebno se ispredaju neverovatne priče o tome odakle potiče ogromni kukasti krst ucrtan u stopalo jedne od statua Buda, koji je Hitler upotrebio za obeležje fašizma.

U misterije Avganistana spadaju i priče zašto je i kako izgrađena zgrada avganistanskog parlamenta u Kabulu koja je skoro verna kopija zgrade – nemačkog Rajstaga.

U Avganistanu ima oko 1.500 džamija i više od 40 hiljada imama, ulema, sveštenih lica. Od dolaska talibana na vlast taj broj se sigurno znatno uvećao. Od brojnih džamija u Avganistanu najveća i najlepša je „ruska džamija”: ona koja je podignuta u vreme sovjetske invazije…

Ratovima oggustošeni Avganistan decenijama je pun izbeglica, ratne siročadi, a posebno invalida. Poznato je da u Avganistanu ima najviše dece-invalida. To je posledica ratnih strahota, brojnih mina, ali najviše eksperimenata moćnih vojnih sila koje su na ovom prostoru nemilice ispitivale dejstvo paklenih naprava, bombi sačinjenih u obliku svih mogućih dečijih igračaka, lutki, lopti, olovki.

Naoružani tinejdžeri: Deca su od najmlađih dana okružena oružjem

Ogroman broj stanovnika je nepismen. Krajem osamdesetih je program UNESKO-a za opismenjavanje Avgana u Kabulu uspešno vodio diplomata iz nekadašnje Jutoslavije Ešref Delalić. Taj program traje i do današnjih dana. Poznato je da su za vreme sovjetske invazije na Avganistan tadašnji mudžahedini ubili više hiljada učitelja.

Avganistanci su poznati kao vešti trgovci i vrsni majstori prastarih zanata, izrade oružja, noževa, sablji, predmeta od bakra, umetnici u izradi tepiha i čuvenih ćilima.

Astragan: avganistansko krzno koje obožava ceo svet

Kao nomadski narod oni gaje velika stada ovaca. Gaje posebne ovce i jagnjad – kakakul (karaul) od kojih se pravi čuveni astragan i astraganske bunde. To je vekovima bio jedan od glavnih izvoznih artikala sa ovog područja, pored već čuvenih tovara „najkvalitetnijeg i najfinijeg opijuma”, koji ovde uspeva najbolje na svetu, a koristi se u medicinske svrhe.

Od gajenja maka i proizvodnje opijuma se vekovima unazad živi u Avganistanu

Istraživači i naučnici tvrde da u ovoj zemlji, čija površina uglavnom liči na nestvarnu Mesečevu pustoš, ima nafte, utlja, hroma i rude bakra. Ali, nije poznato da je do sada bilo eksploatacije tih bogatstava.

Podeli:

00votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments