Balkan i susedi Srbije, Društvo, Politika, Religija, Reportaže, Svet (planeta), Slobode, Srbija

Masovno i brutalno ubijanje srpskog stanovništva u selu Velika je genicid

Hram Svetog Kirika i Julite u selu Velika podignut u čast ubijenih Veličko gornje polimskih mučenika

Održan parastos veličkim i gornjepolimskim žrtvama 28. jula – u selu Velika na dan kada narod i SPC obeležavaju stradanje oko 521 nevinih srpskih žrtava, dece, žena i staraca 1944. godine

  • Velika, kao i Gornja Ržanica, mučenička sela ispod planine Čakor ne zaboravljaju svoje žrtve, jer nije bilo kuće u kojem nije stradalo dvoje ili više ukućana. Mnoge porodice i kuće su zauvek zatrte, bilo je i po 15-16 ubijenih iz jednog domaćinstva. Zato srpsko stanovništvo ovog kraja (Murino, selo Velika i Gornja Ržanica i drugi) Crne Gore iz opštine Plav uporno traži da ovaj zločin bude proglašen genocidom.
  • U selu Velika priprema se podizanje i otvaranje Muzeja veličkih žrtava (u zgradi stare škole) kako bi se sačuvala trajna uspomena na nevino nastradale Srbe“.  Gradiće se i memorijalni centar
  • Ovogodišnje okupljanje i parastos žrtvama pomogla je jedna od najviše stradalih porodica iz Velike, porodica Gojković, kojoj je pobijeno  devetnaest (19) članova

Tekst i foto: Jovo Vukelić

I posle 78 godina od brutalnog i svirepog zločina okupatora, pripadnika Skenderber i Princ Eugen divizije, potpomognute uveliko albanskim snagama i muslimanskim hordama sa Bihora i Kosova i Metohije nad nevinim srpskim narodom u srpskom selu Velika i susednom selu Gornja Ržanica, kao i gornjepolimskim selima ispod Čakora (1944. godine) održan je pomen 28. jula ove godine uz prisustvo velikog broja stanovnika ovog dela Crne Gore koje pamti ovo teško zlodelo.

Velika, kao i Gornja Ržanica, mučenička sela ispod planine Čakor ne zaboravljaju svoje žrtve, jer nije bilo kuće u kojem nije stradalo dvoje ili više ukućana. Mnoge porodice i kuće su zauvek zatrte, bilo je i po 15-16 ubijenih iz jednog domaćinstva. Zato srpsko stanovništvo ovog kraja (Murino, selo Velika i Gornja Ržanica i drugi) Crne Gore iz opštine Plav uporno traži da ovaj zločin bude proglašen genocidom.

Svi Srbi su pobijeni u neviđenom masakru za samo dva sata

Zato je Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve (na redovnom zasedanju u maju 2017. godine) pribrojao liku svetih Novomučenika srpskih žrtve nacističkog terora iz Velike i Gornje Ržanice postradale 28. jula 1944. godine, pridružujući im i 28 dece umorene glađu u plavskom zatvoru 1941. godine.

Sveti Velički mučenici

Nacistička Princ Eugen divizija je, na praznik Svetih mučenika Kirika i Julite, za samo dva sata, u ovim selima (prema nepotpunom spisku) zverski poklala ili žive u vatru bacila 521 nejači – dece, žena, staraca i ostalog nenaoružanog stanovništva. Samo dece i omladine do 20 godina pobijeno je stotinu sedamdeset i jedno (171) na pravdi Boga.

Tako je selo Velika, kao najstradalnije selo u Gornjem Polimlju, postala mesto sabornog pominjanja svih gornjepolimskih žrtava postradalih od naci-fašista tokom Drugog svetskog rata.

Otvaranje muzeja veličkih žrtava i memorijalnog centra

Na ovogodišnjem okupljanju  vladika Metodije, episkop budimljansko –nikšićki, istakao je „da se u selu Velika priprema podizanje i otvaranje Muzeja veličkih žrtava  (u zgradi stare škole) kako bi se sačuvala trajna uspomena na nevino nastradale Srbe“.

Vladika Metodije drži pomen veličkim žrtvama u prisustvu vladike slavonsko-pakračkog Jovana i sveštenstva 28. jula

Istovremeno u Skupštini Crne Gore pokrenuta je inicijativa i uvršćena u dnevni red zasedanja da se zločin u selu Velika i gornjepolimskim selima, kao i u Pivi, proglasi za gonocid. Baš ovih dana u toku je rasprava o ovoj rezoluciji koju je predložila Demokratska Crna Gora.

Predlog rezolucije o genocidu u Velici i Pivi, ako se usvoji u parlamentu Crne Gore, biće veliki korak ka ispravljanju nepravde, posebno što se tekstom i država obavezuje na izgradnju memorijalnih centara, kakvi u svetu, nakon zločina iz Drugog svetskog rata, nisu retkost.

Episkop Metodije drži Svetu službu ispred Hrama Svetog Kirika i Julite

Treba istaći da je ovom zločinu napisana i obimna monografija “Velika i Novšiće” prof. dr Marka Kneževića. Knjiga donosi veliki broj pažljivo skupljanih istorijskih podataka o ovom zločinu, kao i mnoštvo originalnih i dragocenih fotografija.

I drugi istraživači i istoričari ovog kraja bave se istorijom Drugog svetskog rata kao što su Branislav Brano Otašević i njegov sin dr Božidar Otašević, iz sela Gornja Ržanica, koji su u vojnim arhivama i na druge validne načine otkrili nova imena pobijenih žrtava u ovom pokolju pa je ukupan broj veći od 500 ubijenih Srba. Po rečima Boža Otaševića “broj stradalih je na osnovu novih saznanja 521 žrtva i taj spisak nije konačan, ako se uzme u obzir broj stradalih u toku celog Drugog svetskog rata na ovom području. Taj broj je daleko veći, a zločini su bili česti i vršeni su isključivo nad civilima. Sela Veliks i Gornja Ržanica su do temelja spaljeni čak tri puta u toku rata”.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Usvojena Rezolucija o genocidu u Pivi i selu Velika

Skupština Crne Gore usvojila je Rezoluciju o genocidu u Pivi i Velici, počinjenom tokom Drugog svjetskog rata. Za je bilo 40 poslanika, troje protiv, a 28 uzdržano. Za Rezoluciju su glasali poslanici Demokratskog fronta, Demokrata, URE i SNP-a, dok su poslanici DPS-a, SD-a, SDP-a bili uzdržani a poslanici Bošnjačke stranke – protiv.

–Svjedoci smo ljudskih stradanja, stradanja koja su, kad govorimo o Pivi i Velici, odraz svega onoga što nije civilizacijska tekovina, i odraz onoga što uvek i u svakom trenutku treba osuditi i učiniti sve da se odgovorna lica suoče s pravdom, navele su Demokrate u obrazloženju Rezolucije o genocidu u Pivi i Velici.

Podsećaju da je ova partija crnogorskoj javnosti predočila „još prošle godine o kakvom je zločinu riječ, tačnije, prema nepobitnim informacijama, od strane nacifašističkih formacija na prostoru Pive, početkom juna 1943. monstruozno je ubijeno oko 1.290 civila, među kojima oko 550 dece, a u Velici, 28. jula 1944. godine, oko 550 civila, uključujući djecu i stara lica”.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Ovogodišnje okupljanje i parastos žrtvama pomogla je jedna od najviše stradalih porodica iz Velike, porodica Gojković,  kojoj je pobijeno  petnaestak članova. Ona je, tačnije preživeli potomci, bila domaćin ovogodišnjeg parastosa i finansijski je obezbedila održavanje ovog skupa.

U porodičnom domu Tomice Gojkovića našlo se tog nesrećnog julskog dana dvadeset troje ljudi, među kojima i deca, žene i jedan starac. Samo četvoro je uspelo da preživi.

Potomak ove porodice Radojica Alekse Gojković, koji živi u Novom Sadu, sa svojim članovima familije obezbedio je sve što je bilo potrebno da se ovog letnjeg dana, kad selo slavi i svoju Slavu Svetog Kirika i Julite, sav prispeli narod okrepi.

On nam kaže: „Bila je velika čast za sve Gojkoviće i za mene što je Srpska pravoslavna crkva odredila našu postradalu porodicu za domaćina Slave i dala nam priliku da se i na ovaj način odužimo našim nevino nastradalim precima.“

Krst srpskih mučenika Jasenovačkih natopljen njihovom krvlju doneo je episkop pakračko-slavonski Jovan  i predao svetim mučenicima Veličkim

Liturgiju kod Crkve Svetog Kirila i Julite služio je Vladika Metodije uz sasluženje Episkopa slanonsko-pakračkog Jovana i u prisustvu potomaka nastradalih žrtava i više stotina ljudi. Pomenu su prisustvovali i gradonačelnik opštine Plav Nihad Canović, predstavnici opštine Berane, delegacija Vlade Crne Gore, ugledni građani sa područja Vasojevića i opština Gusinje, Plav i Berane…

Veličanjem Osmana Rastodera, deo Bošnjaka iskazao „pijetet“ prema nedužnim žrtvama!

Uskoro ćemo saznati i koliko je ovdašnjim crnogorskim političarima „skupa“ mučenička, velička, srpska krv, jer se u parlamentu Crne Gore nalazi tekst rezolucije koja bi trebalo da zločin u Velici i susednim selima proglasi za genocid. Na najsvirepiji, ljudskom umu nepojaman način, ubijeno je preko 600 Veličana, većinom žena i dece. Nastradalo je 118 dečaka i devojčica, a ubijeni su na najsvirepije načine, zverski!

Vladika Metodije sa episkopom pakračko-slavonskim Jovanom drži liturgiju žrtvama pred stotinama meštana koji su čekali da se pričeste i poklone se nevinim žrtvama

U knjigu beščašća upisali su se vojnici 21. SS divizije „Skenderbeg“, sačinjene uglavnom od Albanaca sa Kosova i Metohije, kao i „Vulnetari“, te „Princ Eugen“ divizija.

Podsetimo, samo nedelju dana pre ove 78-me godišnjice veličkog i svesrpskog neprebola, 21. jula, „dobronamjerne“ komšije muslimani su u susednoj opštini Petnjici organizovale promociju filma “Osman ef. Rastoder – Oslobađanje od zaborava“?!

Takođe, u mestu Petnjica su jednu ulicu nazvali imenom Osmana Rastodera. A, od 2013-te godine, dijaspora iz Luksemburga – „kičma“ mnogih izbornih pobjeda DPS-a, otvoreno slavi „fašistu iz svog sokaka“, dodeljivanjem nagrade „Mula Osman Rastoder“!

Dan kada je glas srpske patnje pod Čakorom odjeknuo svijetom

Svoj krvavi trag podno Čakora, piše Ilija Bajović, ostavile su i komšije Veličana – muslimanska milicija, naci-fašistički satelit sačinjen od muslimanaiz Plava i Gusinja, koju je predvodio Osman Rastoder (rodom iz Radmanaca), posle Drugog svetskog rata proglašen za ratnog zločinca i ubijen.

Na spomen obeležju, posvećenom nevinim žrtvama u Velici, navodi se da je stradalo (popisano do tadA, 1984.)  četiristo dvadeset osam (428) žena, dece i staraca Velike!

Spomenik veličkim žrtvama podignut je 1984. godine

Za nekoliko sati ubijeno je preko dvesta osamdeset žena, i preko stotinu dece mlađe od osamnaest godina. Zlikovci nisu poštedeli ni tek rođenu decu, a o silovanjima, vešanju mališana, stravičnim metodama kojima su žrtve umorene – postoje i potresna svedočenja njihovih savremenika.

Genocid u Velici počinili su članovi desetkovanih SS divizija „Skenderbeg“ i „Princ Eugen“.

Velički pokolj je jedna od najtamnijih strana crnogorske i evropske istorije, budući da je u jednom danu smrtno stradalo oko 550 osoba, uglavnom nejači, a da je za sada utvrđeno da je među njima čak 118 dece!

…………

Podeli:

00votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments