Gost Autor, Društvo, Politika, Slobode, Srbija

Do istine o broju žrtava samo uz političku volju

Sprovođenje srpskih žena na logorske ekonomije

Razmišljanja o Jasenovcu velikom stratištu srpskog naroda

  • Govori članova Državnog Sabora (NDH) su verno zabeleženi i objavljeni pa mogu da posluže za rekonstrukciju priloga za tvrdnju o planiranom državnom zločinu prema srpskom narodu.
  • Gotovo sva štampa pod okriljem Rimokatoličke crkve bila je na pozicijama podupiranja Nezavisne Države Hrvatske.
  • Poznata su imena svih zapovednika i njihovih pomoćnika konclogora i okvirni broj pripadnika četiri jasenovačke bojne (u početku oko 1.800 a kasnije 12.000 ustaša sa tenkovima i topovima) koje su obezbeđivale logorski kompleks.
  • Do relevantnih procena broja nastradalih može doći tim stručnjaka pod uslovom da ima političke volje

Piše: Veljko Đurić Mišina

Jasenovac nije bio tabu tema ali istoriografija nije rasvetlila sve aspekte tog velikog stratišta i to stvara pogodne uslove za negativni revizionizam.

Prva publikacija odštampana je krajem 1942. godine, verovatno oko Bihaća, na teritoriji koju su kontrolisali partizani: Jasenovački logor – Iskazi zatočenika koji su pobjegli iz logora.

Prema istraživanjima istoričara Jovana Mirkovića, koja je štampao pod naslovom Objavljeni izvori i literatura o jasenovačkim logorima („GrafoMark“ Laktaši, „Besjeda“ Banja Luka, Muzej žrtava genocida Beograd, 2000), do 2000. godine širom sveta objavljeno je više od 2.500 naslova različitih kvaliteta i kvantiteta. Može se tvrditi da je od tada do danas objavljeno barem još 500 naslova.

Prekrštavanja, preseljenja, hapšenja, internacije, ubistva…
Dokument o neograničenom prijemu logoraša

Kao pouzdan svedok za tvrdnje da je u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj učinjen državni zločin treba da posluži dnevna ili periodična štampa koja je izlazila u Zagrebu, Banjoj Luci, Sarajevu… Naime, u štampi su objavljivani govori visokih državnih zvaničnika sa direktnim pretnjama upućivanih prvenstveno srpskom narodu, kao i pripadnicima jevrejske i ciganske/romske zajednice. U istom kontekstu treba koristiti i filmske žurnale, iliti „slikopise“, po hrvatskom.

Službeno glasilo Nezavisne Države Hrvatske „Narodne novine“ donosilo je sve propise, uredbe, naredbi i zakone, pa i one koji su se odnosili na pripadnike srpskog naroda: o prekrštavanju, preseljenju, hapšenjima, internacijama, logorisanju, davanju maloj deci novih imena Ante i Antonija, a za rođendane upisivani su 10. travanj (april) dan osnivanja NDH…

„Brzopisni zapisnici Državnog Sabora Nezavisne Države Hrvatske“ su izvor prvoga reda za istoričare jer je ta institucija formalno najviše zakonodavno telo. Svi govori članova Sabora su verno zabeleženi i objavljeni pa mogu da posluže za rekonstrukciju priloga za tvrdnju o planiranom državnom zločinu prema srpskom narodu.

Gotovo sva štampa pod okriljem Rimokatoličke crkve bila je na pozicijama podupiranja Nezavisne Države Hrvatske.

Pripadnici hrvatske vojske, naročito ustaše, voleli su da se slikaju sa svojim žrtvama, živim ili mrtvim

Pripadnici postrojbi hrvatske vojske, naročito ustaše, voleli su da se slikaju sa svojim žrtvama, živim ili mrtvim. Zahvaljujući tim fotografijama u velikoj meri moguće je zaključiti čime su se služili u izvršenju zločina, a donekle ko su zločinci a ko žrtve, a najmanje gde je zločin vršen i gde je telo žrtve završilo.

Jasenovački ustaša Ilija Sabljić

Sačuvano je mnogo arhivske građe, odnosno dokumenata raznih nivoa državnih vlasti od vrha, to jest poglavnika Ante Pavelića, do propagandnog materijala koji su činili fotografije, leci, brošure, filmski žurnali, snimljeni poglavnikovi govori.

Ustaška nadzorna služba, koja je u svom sastavu imala i sabirne i koncentracione logore, nije mnogo marila za dokumentaciju što je i razumljivo, jer je ona, pored Poglavnikove tjelesne bojne, bila udarna pesnica Nezavisne Države Hrvatske i obavljala i one poslove iza kojih nije trebalo ostavljati tragove.

Istoričarima, naročito onima koji su proučavali istoriju Nezavisne Države Hrvatske, dobro je poznato da nijedna uprava bilo kog koncentracionog logora nije pravila knjigu logoraša (kao što su Nemci tražili od uprave logora na Banjici u Beogradu) niti bilo kakvu evidenciju o deportovanim grupama uhapšenika. A o evidenciji pobijenih ili sahranjenih da i ne govorimo!!!

Poznata su imena svih zapovednika i njihovih pomoćnika konclogora i okvirni broj pripadnika četiri jasenovačke bojne (u početku oko 1.800 a kasnije 12.000 ustaša sa tenkovima i topovima) koje su obezbeđivale kompleks.

Prema objavljenim svedočanstvima logoraša, najviše je u žicom ograđenom prostoru moglo da bude oko 3.000 zatočenika (mada je iz vrha Nezavisne Države Hrvatske u Jasenovac nekoliko puta upućivano obaveštenje da Jasenovac može da primi neograničeni broj zatočenika). Nije zgoreg napomenuti da komanda logora nikada nije držala više zatočenika od broja vojnika koji su obezbeđivali logor. Ako je ponekad i bilo, to je trajalo veoma kratko.

Svakodnevni život zatočenika je u priličnoj meri rasvetljen. Isto tako, moguće je nabrojati gotovo sve načine maltretiranja i ubistava.

Mnogi zločinci su opisali svoje zločine

Istoriografija još nije raščistila dilemu po pitanju 22. aprila 1945. godine: da li je pokušaj proboja zatočenika bio planiran od uprave logora kako bi imali povod za totalno uništenje logoraša, da li je grupa komunista predvodila proboj ili je sve to bilo spontano u borbi za goli život.

Deportacije Srba u logor Jasenovac su bile neprekidne i masovne

Zločine je opisivao jedan od komandanata logora Ljubo Miloš, u istrazi i tokom suđenja 1946. godine. Detalje o zlodelima koje je izvršio nad pojedincima i grupama kazivao je Vjekoslav (Miroslav) Filipović (Majstorović), raščinjeni franjevac. Takvih iskaza ima na stotine i stotine!

Nemoguće je sačiniti kompletnu hronologiju zbivanja u logoru koja bi podrazumevala okvirne podatke o, na primer, datumima dolaska najbrojnijih transporata, prispelim zatočenicima i brojevima ubijenih u grupnim zločinima.

Teško je na ograničenom prostoru navesti najvažnije tvrdnje i procene o broju žrtava konclogora Jasenovac. Procena podrazumeva, manje ili više utemeljeni podatak o broju ljudskih gubitaka za pojedina područja i/ili za određeni vremenski period. Osnova za naučnu procenu su popisi stanovništva. Popis podrazumeva poimenični spisak stradalih za pojedina područja i/ili za određeni vremenski period utemeljen na pouzdanim i proverljivim podacima. Osim imena i prezimena žrtava, spisak bi trebalo da sadrži još nekoliko bitnih podataka (ime roditelja, mesto rođenja, način i mesto stradanja, ime ubice, izvor podataka…).

Vredno je naglasiti da i procena i popis broja žrtava umnogome zavise od politike! Upravo ta zavisnost u komunističkoj Jugoslaviji rezultirala je brojnim manipulacijama. Ni danas, doduše, nije nešto bolje.

Komunistima je uvek smetalo što je najveći broj stradalih Srbi, a najveći broj ubica Hrvati
Plan zloglasnog logora Jasenovac iz 1945. godine

Niko do sada nije utvrdio tačan broj žrtava pa stoga otpadaju svakojake optužbe o uvećanju ili umanjenju broja stradalnika.

Poznato je da jugoslovenska komunistička vlast iz više razloga nije dozvoljavala naučno-istraživačke projekte o ratnim žrtvama 1941–1945. godine. Najvažniji je bio u nespornoj činjenici da bi se tim popisom utvrdilo da je najveći broj stradalih pripadao srpskom narodu, da je najveći broj ubica potekao iz hrvatskog naroda, a to bi bilo pogubno za partizansku revoluciju i komunističku ideologiju bratstva i jedinstva. Bez obzira na sve to, međutim, vlast je nekoliko puta dozvolila ograničena istraživanja ali samo do zadatih granica.

Manipulacije brojem žrtava svojstvene su svima koji pominju stradanje srpskog naroda i Jasenovac. Zna se da je sa hrvatske strane tvrđeno da je „oko 300 zatvorenika umrlo u Jasenovcu“, a s srpske najčešće se pominje cifra od 700.000, mada ima i onih koji pominju i više od 1.400.000 pobijenih Srba.

I na kraju: Mora se, ma koliko to bilo gorko, s teškom mukom prihvatiti tvrdnja da broj stradalih zatočenika u sistemu koncentracionog logora Jasenovac, iz mnoštva razloga, neće biti nikada utvrđen, već mogu biti sačinjene samo procene. Osnove za procene moraju da budu popisi  izvršeni 1921. i 1931. godine i procene za 1941. godinu. Potom bi trebalo uraditi procene za određenu geografsku celinu (opštinu) i svaku potonju godinu do popisa izvršenog 1948. godine…

Do takvih relevantnih procena može doći samo jedan tim sastavljen od stručnjaka iz nekoliko oblasti: istoričar, arhivista, antropolog, pravnik, demograf, statističar… Pod jednim uslovom: da ima političke volje!!!

………………

Podeli:

00votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
1 Comment
stariji
noviji
Inline Feedbacks
View all comments
Svetlana
Svetlana
2 godina ranije

Ovo je veoma bitna oblast za srpski narod u kontekstu nacionalnog preporoda koni je nasem maridu neophodan. Mozda bi trebalo putem peticije da se od Vlsde zahteva sprovodjenje istrazivanja na naucnom nivou u cilju utvrdjenja tacnog broja poginulih u logorima, a da istrazivanje sprovede mesovita komisija relevantnih strucnjaka (univeezitetskih profesora, istoricara, pravnika….) Mozda da seistrazivanje sprovede na nivou sve-srpske saradnje koja bi obuhvatila Srbe iz Srbije, Hrvatske, Rapublike Srpske, Crne Gore i dijaspore.? Drugi pristup bi mogao da obuhvati i Jevreje, cime bi se postigla sira medjunaridna dimenzija pristupa temi…… Jer svaki stradali, imenom i prezimenom, zasluzuke da ne bude… Učitaj još »